چارت سازمانی یا همان نمودار سازمانی نشان‌دهنده‌ی روابط بین واحدها و مشاغل در سازمان است. طراحی چارت بخش مهمی از مسئولیت سازماندهی و طراحی ساختار مدیران است.

هرچند گاهی برخی به اشتباه چارت سازمانی (نمودار) را معادل ساختار سازمان درنظر می‌گیرند، اما متخصصان می‌دانند که تعریف ارتباطات در سازمان که در چارت انعکاس پیدا می‌کند، جزئی از فعالیت طراحی ساختار است.

ساختار مفهومی گسترده‌تر و دربرگیرنده نحوه اداره‌ی یک سازمان و نشان‌دهنده‌ی میزان تمرکز اختیارات و قدرت تصمیم‌گیری، نحوه واکنش سازمان و واحدها به محیط و میزان بهره‌گیری از دستورالعمل‌ها و رویه‌های مصوب و رسمیت جاری در سازمان و موضوعات ریشه‌ای از این قبیل است که همگی برگرفته از استراتژی سازمان هستند.

هرچند چارت سازمانی نیز در انطباق با این تصمیمات طراحی می‌شود، ولی همه‌ی پیچیدگی‌های ساختار را نشان نمی‌دهد. استراتژی، نحوه‌ی قضاوت مدیران درخصوص این موضوعات مهم را روشن می‌کند و مبنا و مرجعی برای اطمینان از صحت تصمیمات ساختاری از جمله طراحی چارت هستند.

چارت سازمانی مناسب، تسهیل‌گر ارتباط بین واحدها و مشاغل در سازمان است و در صورت ناکارآمدی ارتباطات در سازمان باید ضمن علت‌یابی به دنبال بهبود و بازتعریف این ارتباطات متجلی شده در ساختار و چارت باشیم.

چارت سازمانی مشخص می‌کند که سلسله مراتب فرماندهی چگونه است و وضعیت فرمانبری مشاغل نسبت به هم و گزارش‌دهی چگونه باید باشد.

همچنین عواملی نظیر واحدهای سازمانی موجود و حیطه‌ی نظارت (تعداد افراد تحت سرپرستی یک مدیر) در چارت سازمانی شفاف می‌شوند.

در این راستا برای طراحی بهره‌ور واحدها و بخش‌بندی و واحدبندی (Departmentalization) سازمان سبک‌های مختلفی وجود دارد که هرکدام از آنها با توجه به وضعیت و مأموریت سازمان، امکانات موجود و شرایط فعالیت می‌تواند به‌کار گرفته شود.

برخی از سبک‌های اصلی طراحی چارت سازمانی عبارتند از:

چارت برمبنای وظیفه و تخصص، محصول، منطقه‌ی جغرافیایی، ساعات و زمان فعالیت، پروژه، فرآیندها، مشتریان و بازار، که روش‌های جدیدتری نظیر نمودار خزانه‌ای (ماتریسی)، فرآیندی، تیمی، شبکه‌ای و گروه‌های متداخل نیز به آنها اضافه شده‌است.

پس از واحدبندی، طراحی نمودار سازمانی با مشخص کردن مشاغل موجود در واحدها اولویت اصلی است. مشاغلی که هرکدام بایستی بخشی از مسئولیت‌ها را به عهده گیرند در این گام تعریف می‌شوند. در سیستم مدیریت استراتژی باید دقت شود که مشاغل طوری طراحی شوند که محور اصلی آنها کسب نتایج مورد انتظار باشد تا تضمین شود به سهم خود در رسیدن سازمان به اهداف استراتژیک نقش دارند.

تجزیه و تحلیل شغل نقش اصلی را در این مرحله بازی می‌کند. شناسایی مسئولیت‌های اصلی شغل با مطالعه‌ی گردش کار و وظایف جاری و آنالیز و تجزیه و تحلیل این اطلاعات و درنهایت تبدیل آن به مستندی قابل فهم برای کاربران، خروجی این مرحله از سازماندهی است.

شناسنامه شغلی که بدین ترتیب طراحی شده‌باشد، در راستای معنی‌دار کردن فعالیت‌های سازماندهی، موجب تبدیل اهداف انتزاعی به فعالیت‌های عینی خواهد شد.

روش هی گروپ یکی از روش‌های شناخته‌شده جهانی در تجزیه و تحلیل مشاغل است که رایان راهبرد با کمک استاد آموزش دیده در مؤسسه جهانی هی گروپ و دارای گواهینامه از این سازمان، خدمات آموزش و مشاوره آن را در ایران ارائه می‌دهد.